Lijmcolumn van Jeroen Hilhorst Kleine Kunst Deventer 2007.

In het kinderwerk maar ook bij volwassenen wordt flink wat afgeknutseld met uiteenlopende materialen. Houtjes, papier, blaadjes, grond en zelfs etensresten proberen we op artistieke wijze aan elkaar te bevestigen. Allemaal erg leuk, uiterst creatief én, het is allemaal goed voor de motoriek, kunstzinnige vorming, tijdverdrijf en zelfs voor sociale vaardigheden in hobbyclubjes.

We plakken ons helemaal dicht met vele soorten wonderlijm uit nog meer soorten doserende deppers met zuinigheidsvoorzieningen en handige, zelfs zeer, ergonomische vormen om de fles maar niet uit de handjes te laten floepen.

Hebben we goedkope flessen plakmiddel dan kopen we daar vervolgens dure lijmspatels en beestharige kwastjes bij, om alle lijmwerkers maar ten dienste te zijn. Er wordt beloofd in superkleine miniletters van plakinstructies dat het allemaal zuinig en bijna volautomatisch gaat.

In veel gevallen leveren zuinigheidsoverwegingen bovendien het wijze besluit op dat er zoiets als lijmpoeder of, zo u wilt, glutofix gekocht moet worden want dat kun je met enorme hoeveelheden water aanmaken, en water kost geen ruk vergeleken bij kant en klare lijm, dus hup… plakken en vooral smeren maar.

Onze dagelijkse plakpraktijken tonen veelal een totaal ander lijmbeeld.

Er blijken ineens verdomd weinig mensen op onze creaplaneet te zijn die redelijk of goed met lijm kunnen omgaan. Vrijwel overal wordt veel te veel lijm gebruikt. Hele werkstukken worden tot in de uiterste hoekjes en zelf aan de achterzijde compleet vol gestukadoord met hele sloten lijm.

Zoveel zelfs, dat het op elkaar plakken van de werkstukken wederom een fors overschot van lijm tot gevolg heeft. Immers uit al die hoeken en openingetjes wordt, door het stevig vastdrukken van de ingesmeerde oppervlakken, ineens heel veel lijm naar buiten geperst die toch een uitweg moet zoeken om dat het papier zelf helemaal niet met zoveel lijm vastgeplakt wil worden.

Het gevolg is een grote smeerboel, na het eerste simpele werkstukje zit alles, inclusief de nieuwe kleren van Priscilla en de haren van onze lieve Timmie,  helemaal vol met lijm en blijven vooral de vingers van de knutselkoters voor de rest van de dag overal aan vastkleven.

Gelukkig is er dan de juf die toch tijd zat heeft en na flink veel borstelen, alle kleren en haren zover lijmvrij weet te poetsen dat in elk geval de afhaalpapa straks zijn kindje op het eerste oog lijmvrij achterin in de Saabmaxicosie kan mikken.

Een bijkomend gevolg is echter ook dat het vreselijk lang duurt voordat de dingen aan elkaar vast geplakt zitten, of in het geheel niet eens willen blijven zitten op de plek waar ze bedoeld waren. En geloof me, er is niks frustrerender voor een kind maar zeker ook voor een leidster als een werkstuk na korte tijd al uit elkaar flikkert.

Ik begrijp hier iets niet en ik maak me er boos, en nog zorgen, over ook.

Kijk, we leren met z’n allen de kindertjes groot worden. We leren ze lopen, fietsen, computeren, uitkijken op straat, praten, foutloos schrijven, rommel opruimen, bips afvegen en U zeggen tegen wat dan ook. Waarom doen we dan niet een klein beetje moeite om ze ook met lijm dát gene te laten doen waar het voor bedoeld is?

o.k. U kunt u verweren door met het verhaal te komen dat kinderen het smeren met lijm zo heerlijk vinden en dat er toch niks op tegen is om ze lekker te laten kliederen, maar dat is makkelijk lek te schieten met het volgende:

Natuurlijk is het heerlijk om te kliederen en ze te laten smeren daar heb ik het ook niet over…. Maar als er gesmeerd moet worden doe dan een kleurtje in de lijm of, u begrijpt het al, vindt zoiets uit als verf… daar maken ze de mooiste werkstukken van in vrolijke of zo u wilt artistieke of zelfs kunstzinnige kleuren.

Maar hoe moet dat dan? Hoe moeten we daar dan een begin mee maken…zult u zich wanhopig afvragen. Welnu laat de volgende tips uw paniek en wanhoop doen verdwijnen en doe uw voordeel met ervaringen en tips van een ware lijmacrobaat.

Laat uw blaagjes en ook hun ouders, als u de moed kunt opbrengen, kennismaken met de nationale lijmtest:

1. Om de kwaliteit van lijm te testen neem je twee stukjes 80 grams papier(kopieerpapier) en smeer met een stokje (echt heel handig) of gewoon met je vinger een héél klein beetje lijm dunnetjes uit over een papiertje.

Druk het tweede papiertje nu op het ingesmeerde papier en wrijf het een beetje vast.

Als het goede lijm is én het is niet te dik aangebracht zit het papier nu stevig vast op elkaar geplakt.  Dit is te controleren door beide papiertjes gewoon los te trekken van elkaar. Als het vast zit scheurt het stuk en dat is precies de bedoeling. Goede lijm moet goed plakken.

2. Lijm komt altijd terecht op je kleren, zeker bij kinderen….  Nu zijn er best wel handige vlekkenschaartjes in de handel maar het is de bedoeling dat je met gewoon water de lijm weer simpel uit de kleren krijgt (welke stof het ook is) Dus goede lijm moet uitwasbaar zijn.

3. Ik wil niet zeggen dat kinderen werkelijk álles in hun mond krijgen maar het kind dat nooit lijm in de mond heeft gekregen moet ik nog tegenkomen. Dus…. mag goede lijm niet giftig en liefst een beetje vies zijn. Oh, er zal best eens `n gespikkelde peuter zijn die niet tegen bepaalde stoffen kan in welke lijm dan ook maar dat is uitzondering.

Nu nog enkele lijmtips die per slot van rekening toch al bij de prijs inzitten:

Maak op de te verlijmen delen met een cocktailprikkertje, of met een ander stokje, wat spikkeltjes lijm en druk de delen enkele tellen op elkaar. Spikkeltjes lijm is heel leuk voor de kinderen en nog spannend om te doen ook.

Maak van een keukenlapje of van mij part ‘n inlegkruisje een lijmmatje waarop je wat lijm en enkele druppels water doet. Door de vast te plakken papiertjes daar slechts eventjes in te drukken zit er voldoende lijm aan om vast te plakken.

Breng kleine hoeveelheden lijm gewoon met je vinger aan op de te verlijmen delen, en daar dan flink vies bij kijken. Restanten lijm wrijf je eenvoudig van je vingers af of je raakt het kwijt door een bemoedigend schouderklopje bij je buurvrouw.

Met alle respect voor je eigen manier van plakken en lijmgebruik, wil ik je toch vragen je plakgedrag onder de loep te nemen en aan de hand van deze column en lijmtips mogelijk zelfs bij te stellen, ik zal er een dankbaar huppeltje voor maken en heel hard joepieeee roepen.

Jeroen Hilhorst