Knutselcolumn van Jeroen Hilhorst Kleine Kunst Deventer 2007.

In het dagelijks werken met voornamelijk jonge kinderen breekt soms het moment aan dat we weer eens ’n aardige knutselpartij moeten organiseren. Het is immers al weer even geleden dat “ze” met de kunstzinnige uitspatting van een 3-D muizentrappetje huiswaarts keerden.

Na het inventariseren van te gekke ideeën van collega’s en het gesnuffel in de kasten vol inspirerende knip en plak encyclopedieën voelen we ons opgeladen met eindeloze mogelijkheden en menen we de ophanden zijnde knutselhappening wel aan te kunnen. Zelfs de meerderheidsgroep ik-ben-niet-kreatieven loopt warm voor het nieuwe fröbelen van de 21e eeuw.

Gesterkt door een professionele briefing met de direct betrokkenen merken we dan ineens dat er van alles op is bij het controleren de materiaalkasten. We verspelen vervolgens een stevig stuk tijd aan het testen van “Zebra” viltstiften,  schaartjes die het al nooit goed hebben gedaan en prikpennen, waarvan de punten reeds meerdere malen voor andere doeleinden zijn gebruikt. En dat allemaal terwijl de diverse bezorgdiensten de kleintjes van die dag al beginnen op te stapelen in het voorportaaltje van k.d.v. “de Plophut”.

Als er dan op het nippertje toch nog voldoende alternatieve materialen en gereedschappen uit de bezemkast tevoorschijn komen kan de kreadoe beginnen en roept leidster Barbette met gemotiveerde trilling in haar stem de knutselkoters aan tafel.

Nadat aan de blaagjes is uitgelegd dat het vandaag de bedoeling is om een fris gekleurde sneeuwpop met zomersproeten te maken en CD rekje van plastic bordjes en pijpenragers, begint het evenement. 

Met een licht opkomende zweetuitslag rond voorhoofd en oksels merken de begeleidsters dat ze het wel heel erg druk hebben met de vele handelingen en dat diverse boefjes al snel viltstiftpukkeltjes op elkanders gezichtje beginnen te stempelen.

Tot overmaat van ramp blijkt dan ook nog dat het resultaat van de uiteindelijke bedoelingen er ineens heel anders uitziet dan was verwacht.  De kleurenfoto’s van de knutselboeken en de veel belovende voorbeeldschetsjes van de collega’s zouden borg moeten staan voor een reeks adembenemende werkstukken waar zelfs ouders van uit hun dak moesten gaan…  maar eerlijk gezegd begint die illusie al fors buiten bereik te geraken.

Het gevolg is een snel wegebbende motivatie van alle kreakleuters en bij de leidsters een nog nauwelijks te onderdrukken behoefte om per omgaande de ziekte wet toch maar in te gaan.

Oh, ik geloof onmiddellijk dat het hierboven omschreven verhaal niet van toepassing is op úw situatie omdat het bij u en de uwen overwegend dik voor elkaar is met de mensen en materialen. Maar weet dan, dat ik toch zeer regelmatig ook tegen andere dagelijkse praktijken aanloop en ik kan u zeggen dat ik daar soms wanhopig verdrietig van word.      

U laat zich gelukkig toch niet van de wijs brengen door dit verhaal, dat weet ik ook wel. Maar ik droom er van dat u zich laaft aan mijn achterliggende boodschap dat er waanzinnig veel knutselmogelijkheden voor het oprapen liggen, dat het van onbegrensd groot belang is op zoek te gaan naar nieuwe ideeën en te zorgen voor een grondige voorbereiding.

Met uw collega’s op gezette tijden goede plannen maken voor weer een nieuwe reeks mogelijkheden scheelt een hele hoop zorgen en voorkomt vaak een al te zwaar kermisgevoel in maag en hart.

Zorg er om te beginnen nou eens voor dat u met z’n allen de materiaalkasten respectvol op orde houdt. Schooi bij de leiding behalve om de juiste materialen en gereedschappen ook om praktische deskundigheidsbevorderende programma’s. De daardoor groeiende dosis inspiratie, ideeën en mogelijkheden maken uw werk dan tot betaald plezier maken.

Immers als u gegroeid bent en u weet wat u te doen staat kost het u minder moeite om uw werk leuk te laten zijn en met verve en plezier de kleintjes een paar stapjes verder hun leven in te helpen. Misschien hoop ik wel dat u vanaf vandaag op een wat andere, vernieuwende, manier aan het werk zult gaan.

Nu kan ik haast raden dat u zich met enige wanhoop zult afvragen “ja maar hoe moet dat dan?” en “waar moeten we beginnen?”  Nou wees maar gerust, u bent al begonnen, u heeft immers al gekozen voor het mooiste beroep ter wereld… het werken met kindjes! Daarnaast heb ik de illusie dat ik u middels dit verhaal nog iets bruikbaars mee kan geven en al staat het u vrij om met de onderstaande tips aan de gang te gaan… u kunt er wel uw voordeel mee doen.

-Maak samen met uw collega’s het plannetje dat u op een dag op een andere manier aan het werk gaat. En probeer daarbij nou eens niet zo moeilijk te doen maar ga b.v. eens ’n uur lang kleine snippertjes scheuren van gekleurde stukken papier of overtollige eurobiljetten. U zult versteld staan van het plezier dat de kinderen hebben van de prachtige bezigheid Scheur-Art.

Goed voor hun motoriek en met een berg minisnippers maak je waanzinnig mooie decoraties op uiteenlopende objecten, probeer maar eens uit.

-Bereid een activiteit voor waarbij op theatrale wijze, stapels oud en bedrukt of nieuw en gekleurd papier worden omgevormd tot proppen van uiteenlopend model. Ook dit zal onze lieve aapjes goed doen bij de ontwikkeling van hun motoriek en ze leren spelenderwijs hun agressie op creatieve wijze te uiten.

Als u uw fantasie op de daardoor ontstane berg proppen loslaat zult u spoedig met een team van minikoters de basis hebben gelegd voor de nieuwe kunstvorm: Prop-Art. Van simpele proppen kunnen dan ook de meest fantastische werkstukken worden gemaakt

-Mocht u een glimlach om uw mond krijgen als u zich een voorstelling maakt van de bovengenoemde mogelijkheden rest mij u nog te smeken die glimlach vast te houden en zelfs te versterken op het moment dat u er daadwerkelijk aan de slag gaat. Als u het plezier in uw werk voelt opwellen en u heeft daarnaast het lef om een aantal kleine dagelijkse mimiekjes, geluidjes en gebaartjes te versterken dan bent u in staat om van uw werk een act te maken en zullen de kinderen waar u mee werkt u ervaren als een boeiende clown. De smoeltjes die u dan tegenover u ziet opglimmen zullen u treffen in uw hart. Het zal u bovendien helpen zelfs de meest zeurderige ouders er van te overtuigen dat het niet gaat om wát er zoal wordt gemaakt maar vooral op de manier waaróp dat gebeurt.

Van een afstand zal dan ik toekijken met een tevreden glimlach op het gelaat en als u op een dag, een al wat oudere man een rolletje over de grond ziet maken en WAAUUW hoort roepen dan is dat de o zo dankbare schrijver van deze column… ikke dus.


Jeroen Hilhorst